Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Trung Quốc đang "ồ ạt" đổ vào nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Khi có sách lược khôn khéo và sự nhạy cảm trong vận hành dự án thì dòng vốn FDI từ Trung Quốc sẽ đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế.
Theo Tổng cục Thống kê, giả dụ năm 2011, số vốn đăng ký của Trung Quốc (bao gồm Đài Loan) là 1,3 tỷ USD thì đến năm 2017, số vốn đăng ký của Trung Quốc tăng 2,7 lần. Như thế, tốc độ tăng bình quân mỗi năm khoảng 18%. Cơ cấu vốn của Trung Quốc trong tổng số vốn FDI đăng ký là 12%, xếp sau Nhật Bản (30%), Hàn Quốc (28%) và Singapore (19%). Đấy là chưa kể luồng vốn ngầm đầu tư qua các kênh khác mà cơ quan thống kê không thể quan sát.
Chuyên gia kinh tế Bùi Trinh cho rằng dòng vốn FDI Trung Quốc đổ vào Việt Nam từ chỗ xếp thứ hạng khiêm tốn nay đã lọt tốp 10 nhà nước đầu tư lớn vào Việt Nam cho thấy chiến lược rõ ràng của nước này.
“Từ năm 2015 trở lại đây, cùng với việc Việt Nam ký kết Hiệp định Đối tác chiến lược xuyên thanh bình Dương (TPP), Trung Quốc thường nằm trong top 10 nhà nước đầu tư nhiều nhất vào Việt Nam để đón đầu thời cơ thâm nhập thị trường TPP béo bở và hoặc sau này là thị trường hiệp nghị Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên thái hoà Dương CPTPP”, ông Trinh nhận định.
ngoại giả, cũng theo vị chuyên gia, dòng vốn FDI từ Trung Quốc chọn Việt Nam là điểm đến do Chính phủ Trung Quốc “tung” chiến lược khuyến khích, thúc đẩy các doanh nghiệp lớn đầu tư ra nước ngoài để thu lợi từ cổ tức, bù đắp cho những khó khăn ở trong nước. Bởi thực tế, nhà tiêu dùng của Trung Quốc chỉ nói quanh ở mức 50% GDP và sự thế này dường như đã tới hạn với nợ công càng ngày càng có khuynh hướng tăng cao.
Chưa lôi cuốn được công nghệ cao
Tuy dòng vốn dồi dào của Trung Quốc đang được đẩy mạnh tới các thị trường ngoại quốc nhưng Việt Nam lại chưa vấn được nhiều dòng vốn công nghệ cao, vốn từ tập đoàn lớn. Tình trạng này không chỉ xảy đến với nguồn vốn từ Trung Quốc mà còn diễn ra tại nhiều nước có nguồn vốn chất lượng cao như EU hay Mỹ. Đơn cử như 28 nước EU hiện mới chỉ đầu tư vào Việt Nam hơn 20 tỷ USD. Hay như Mỹ, mỗi năm đầu tư hơn 300 tỷ USD ra nước ngoài nhưng đầu tư vào Việt Nam mới chỉ khoảng 10 tỷ USD.
Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, lý giải nguyên nhân: “Có vẻ như môi trường đầu tư của Việt Nam không hấp dẫn với nguồn vốn có chất lượng từ các nước có trình độ công nghệ cao, công nghệ nguồn, hệ thống quản lý tiên tiến và pháp luật minh bạch”.
Theo ông Toàn, với riêng Trung Quốc, công nghệ của họ không phải thấp nhưng có 2 vấn đề vướng mắc khiến chúng ta không cuộn được dòng vốn, là chính sách của Chính phủ và bản thân người thực hiện dự án (bao gồm các bộ ngành, địa phương có quyền chọn lựa dự án) có những vấn đề tồn tại. Nếu khai thông được, kiểm soát được chúng ta sẽ chọn lọc tốt hơn nguồn vốn chứ không phải thu hút bằng mọi giá nữa.
Trên thực tiễn, Trung Quốc đầu tư chưa tương hợp với tiềm năng vào Việt Nam trong khi quốc gia này là nhà đầu tư số 1 thế giới hiện nay. Về câu chuyện này, một số chuyên gia cho rằng, đã đến lúc cần phải trông coi và đánh giá lại đối với dòng vốn từ Trung Quốc.
hiện nhiều cơ quan ban ngành vẫn cho rằng các dự án Trung Quốc sử dụng công nghệ thấp, lạc hậu và đây là một trong những lý do khiến dòng vốn từ Trung Quốc vào Việt Nam chưa cao.
thực tế, Trung Quốc đang được kỳ vọng sẽ phát triển ngày một mạnh các ngành công nghệ cao và đưa các công ty của mình trở thành đối thủ mạnh của các công ty lớn về công nghệ trên toàn thế giới.
Theo Tổ chức Sở hữu trí não thế giới, các áp dụng và bằng sáng chế mới của Trung Quốc đã tăng vọt từ con số 0 vào đầu thế kỷ này, lên đến 928 nghìn sáng chế trong năm 2014 nhiều hơn Mỹ 40% (579 nghìn sáng chế), gấp 3 lần Nhật Bản (326 nghìn sáng chế). Năm 2015, Huawei đã trở thành tổ chức công bố các bằng sáng chế quốc tế mới lớn nhất thế giới.
Chọn ứng xử khôn ngoan
Ông Mai Thanh thi bằng A1 Hải, nguyên chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp đầu tư nước ngoài nêu quan điểm với nguồn vốn FDI của bất cứ nước nào, không riêng Trung Quốc, phải có sách lược nhất quán để thu hút được hiệu quả, tạo ích lớn nhất cho quốc gia.
“quan điểm của Chính phủ là xoành xoạch tạo điều kiện huy động nguồn vốn FDI bởi đó là nguồn giúp cho nhà nước phát triển trong mai sau. Gần đây, vốn Trung Quốc đã vào khá nhiều và hiện xếp thứ 7 trong số các nước có đầu tư vào Việt Nam. Trên quan điểm về vốn thì bất cứ dòng vốn nào chảy vào Việt Nam, tương trợ được chiến lược phát triển kinh tế thì chúng ta đều trân trọng”, ông Mai Thanh Hải khẳng định thêm.
Ông Hải lưu ý: “Khi có sách lược khôn khéo và sự mẫn cảm trong vận hành dự án thì dòng vốn FDI từ Trung Quốc cũng có thể đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế.
Giới chuyên gia cho rằng trong bối cảnh Việt Nam đang dần “tốt nghiệp” ODA thì vốn FDI sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng. Song, mỗi quốc gia khi mang tiền đi đầu tư đều chỉ nhắm đến một khu vực trong một thời gian nhất mực và dòng vốn từ nước ngoài không phải là nguồn lực “bất tận”.
Do đó, việc chuyển hướng tận dụng dòng vốn mới từ những nơi Việt Nam chưa thu hút được nhiều, như Trung Quốc, là một lối đi.
TS. Nguyễn Châu Giang - Đại học thương nghiệp, nêu quan điểm, trong thời gian tới, cần thúc đẩy đầu tư, tuyên truyền về môi trường kinh dinh tiện lợi của Việt Nam để vấn các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc, giảm bớt các doanh nghiệp nhỏ lẻ, dạo các dự án có tầm ảnh hưởng, góp phần cuộn đầu tư và phát triển kinh tế bền vững của tổ quốc.
song song, cũng không nên quên thực hành tốt khâu hậu kiểm, kết hợp chặt chẽ giữa các sở ban ngành, cơ quan quản lý quốc gia ở trung ương và địa phương trong quản lý các dự án FDI đã được cấp phép.
Theo Lâm An
BizLIVE
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét