Đây là hội chứng gặp nhiều trong các bệnh lý nội khoa, ngoại khoa, sản khoa và chuyên khoa. Nếu thiếu máu lâu không được phát hiện và điều trị có thể dẫn đến suy tim rất hiểm.
căn nguyên gây thiếu máu
Thiếu máu do chảy máu: Cấp tính: Sau chấn thương, chảy máu bao tử - tá tràng... kinh niên: Do giun móc, trĩ chảy máu... Thiếu máu do thiếu nguyên tố tạo máu: Các chất cấp thiết cho tạo máu hay bị thiếu thường là: sắt, vitamin B 12 , acid folic, vitamin C, protein, nội tiết... thường hay gặp nhất là thiếu máu dinh dưỡng. Thiếu máu do rối loạn tạo máu: Suy nhược tủy xương, loạn sản tủy xương. Tủy xương bị lấn lướt, chèn ép do các tổ chức ác tính hoặc di căn ung thư vào tủy xương. Thiếu máu do huyết tán: duyên do tại hồng huyết cầu: Như thất thường cấu trúc màng hồng huyết cầu (bệnh hồng huyết cầu hình bi...), thiếu hụt men (G6PD...), rối loạn HST (thalassemia, bệnh hồng huyết cầu hình lưỡi liềm...); duyên do ngoài hồng cầu: như miễn dịch, nhiễm độc, nhiễm trùng, bỏng...
Một số thực phẩm chứa nhiều sắt.
nhận mặt thiếu máu
Người bệnh có thể thấy ù tai, hoa mắt, chóng mặt thẳng thớm hay khi thay đổi tư thế hoặc khi gắng sức. Có thể ngất lịm, nhất là khi thiếu máu nhiều; Nhức đầu, giảm trí nhớ, mất ngủ hoặc ngủ gà, đổi thay tính hạnh (hay cáu gắt), tê chân tay, sút giảm sức cần lao trí tuệ và thuộc cấp; Hồi hộp đánh trống ngực, khó thở, có thể đau vùng trước tim do thiếu máu cơ tim; Chán ăn, đầy bụng, đau bụng, đi tả hoặc táo bón.
Người bệnh có thể tự nhận biết hoặc do người khác phát hiện ra như: da xanh mét, niêm mạc lợt lạt hoặc có thể kèm theo vàng da, niêm mạc nếu thiếu máu huyết tán; hoặc có thể kèm theo sạm da, niêm mạc nếu thiếu máu do rối loạn chuyển hóa sắt. Đặc biệt, có thể quan sát rõ ở vị trí da mỏng, trắng như mặt, lòng bàn tay... hoặc ở niêm mạc mắt, môi, lưỡi, vòm miệng... Lưỡi: màu nhợt hoặc có thể nhợt vàng trong huyết tán hoặc bự bẩn trong thiếu máu do nhiễm khuẩn hoặc lưỡi đỏ lừ và dày lên trong thiếu máu Biermer. Gai lưỡi mòn hay mất làm lưỡi nhẵn bóng, có thể có vết ấn răng, (thường gặp trong thiếu máu mạn và nhược sắc); Tóc rụng, móng tay giòn dễ gãy, chân móng bẹt hoặc lõm, màu đục, có khía, bở, dễ gãy...
Khi thiếu máu, tim sẽ phải đập nhanh và có thể có tiếng thổi tâm thu thiếu máu. Nếu thiếu máu lâu mà không được phát hiện và điều trị, có thể dẫn đến suy tim rất nguy hiểm.
Chẩn đoán hội chứng thiếu máu, phân loại và tìm nguyên cớ cốt dựa vào các xét nghiệm. Xét nghiệm công thức máu toàn diện: cho biết mức độ các tế bào hồng huyết cầu, bạch huyết cầu, tiểu cầu và huyết sắc tố. song song biết được kích thước làng nhàng, thay đổi kích thước, khối lượng và nồng độ hemoglobin trong các tế bào hồng cầu.
Xét nghiệm máu khác: một khi xét nghiệm toàn diện cho thấy bị thiếu máu, bạn sẽ được chẩn đoán sâu hơn như kiểm tra hemoglobin, xét nghiệm đếm hồng cầu lưới để xem tủy xương sản xuất hồng huyết cầu như thế nào. rà về sắt để đo lượng sắt dự trữ trong cơ thể và trong máu.
Lời khuyên của bác sĩ
Thiếu máu do thiếu sắt sẽ phải bổ sung sắt để thân có thể hấp thụ dễ dàng. xoành xoạch tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi dùng thuốc bổ sung sắt vì lượng sắt thừa có thể gây hại. Nên tăng lượng chất sắt trong chế độ ăn uống. Nguồn thực phẩm nhiều chất sắt bao gồm thịt đỏ, đậu, lòng đỏ trứng, các sản phẩm ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và hải sản...
Đối với thiếu máu do thiếu B 12 và folate vitamin, bác sĩ cũng có thể khuyên nên tăng lượng vitamin B 12 trong chế độ ăn uống. Nguồn thực phẩm cung cấp vitamin B 12 là thịt, gan và thận, cá, hàu và trai và sữa, pho-mát và trứng.
Trong một số trường hợp thiếu máu do bị thận Mạn tính, cần tiêm hormon erythropoietin. Ở bệnh hồng huyết cầu hình liềm, dùng hydroxyruena để giúp giảm đau.
Khi thiếu máu nặng, cần truyền máu cùng nhóm. Nếu thân thể không sản xuất đủ hồng huyết cầu, có thể chữa bằng cấy ghép tủy xương hay máu từ cuống rốn. Tế bào máu bị phá hủy quá nhanh, cần điều trị huyết tương hay loại bỏ lá lách. Việc điều trị cần được thầy thuốc chuyên khoa chỉ định và theo dõi chặt chẽ.
Phụ nữ và những người mắc bệnh mãn tính như bệnh thận cũng có nguy cơ thiếu máu. căn nguyên do nữ giới có chu kỳ “đèn đỏ” nên sẽ mất nhiều máu. Thời kỳ thai kỳ cũng làm đổi thay lượng máu trong thân thể. Người mắc bệnh mạn tính có thể gây ảnh hưởng đến sinh sản hồng cầu. Ngay cả ở tuổi teen, nếu thấy mỏi mệt luôn, hãy nghĩ đến khả năng bị thiếu máu. Một số trẻ phát triển quá nhanh có thể thiếu máu do thiếu sắt.
BS. Đức Trí
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét