VnExpress giới thiệu bài viết của độc giả Bùi Cao Sinh, một quản lý lâu năm trong ngành ôtô tại Việt Nam. Bài viết trình bày quan điểm riêng của tác giả.
Những thông báo gần đây của VinFast đang dần tạo nên những hy vọng và tin cẩn với công chúng về thương hiệu ôtô Việt, gồm đoạn video ngắn về hai mẫu xe lộ diện tại Italy, hội nghị nhà cung cấp toàn cầu và mới đây là mua lại mảng kinh dinh lắp ráp, phân phối và bán buôn của GM tại Việt Nam.
Quá rõ để thấy VinFast được nhiều từ sự hợp tác này. Nhưng hãy nhìn vấn đề ở góc độ của GM để hiểu câu chuyện rõ hơn, và qua đó có thể mường tưởng được tương lai thế nào.
1. GM được giá khi bán ở thời điểm này
Thị trường ôtô Việt nam đã trở nên một phần của khối ASEAN. Nghị định 116 và thông tư 03/2018 tạo nên rào cản đối với xe nhập khẩu có xuất xứ ASEAN (C/O form D), nhưng về lâu dài, những biện pháp kỹ thuật kiểu này sẽ dần bị vượt rào, thị trường sẽ lành mạnh và rõ ràng hơn. Việc duy trì một cơ sở sinh sản mà hoàn toàn không có lợi thế kinh doanh là không nên. Nhu cầu của thị trường Việt Nam có thể đáp ứng bằng năng lực sản xuất của GM tại Thái Lan. Giá thành sinh sản tại Thái lan vững chắc sẽ thấp hơn do có lợi thế về quy mô.
GM bán cơ sở ở Việt Nam là hoàn toàn hợp lý. Một mình bán, đúng thời khắc, có người cần mua thì kiên cố giá sẽ tốt. Trong vòng 2-3 năm nữa, nếu hàng loạt nhà máy liên doanh sản xuất ôtô đóng cửa và rao bán thì chẳng có nhà đầu tư nào để mắt đến nhà máy GM. Lúc đấy muốn bán thì cũng chỉ được giá bằng mức thanh lý tài sản.
2. đích xa của VinFast
Mục tiêu VinFast không phải là việc lắp ráp xe Chevrolet và hệ thống đại lý hiện có của GM. Thứ mà VinFast cần là trở thành nhà phân phối xe ôtô nhập khẩu của GM tại Việt Nam, với sờ soạng các thương hiệu GMC, Cadillac, Buick, và đương nhiên có cả Chevrolet.
Nhưng quan trọng hơn, hiệp đồng mới có thể giúp VinFast tham gia vào cuộc chơi toàn cầu và trở thành một Foxconn trong ngành ôtô điện. GM - VinFast sẽ giống như hình ảnh của Apple - Foxconn. Hãng sẽ đi tắt, đón đầu để Việt Nam trở nên trọng tâm sinh sản ôtô điện, xuất khẩu đi các nước ASEAN theo hiệp nghị ATIGA.
Vậy vì sao lại là tàu điện? Vì ôtô điện đang là xu thế của ngày mai. VinFast cũng biểu lộ điều đó ngay từ đầu khi cho biết sẽ sớm ra mắt mẫu ôtô điện cỡ nhỏ trong 2019.
3. ngày mai ôtô điện
Công nghệ pin phát triển cho phép ứng dụng rộng rãi trên ôtô với giá thành hợp lý. Một chiếc ôtô có thể bỏ đi động cơ đốt trong, hộp số và hệ thống truyền lực kéo. Đây là những bộ phận chiếm tỷ lệ lớn trong tổng giá thành của một chiếc xe. thành ra, các hãng thường san sớt động cơ, sử dụng cùng động cơ và hộp số trên nhiều mẫu xe, qua nhiều đời xe. Động cơ điện và pin sẽ đơn giản hơn nhiều. Động cơ điện gọn, nhẹ có thể trang bị cho nhiều mẫu xe mà không cần đề nghị đổi thay về thiết kế khung gầm.
Công nghệ pin cho phép sạc nhanh hơn, dung lượng cao hơn và an toàn hơn. Trở ngại lớn nhất hiện nay là giá thành. Tuy nhiên, nếu sinh sản với quy mô lớn, dây chuyền chuỗi cung ứng hình thành thì có thể giảm đáng kể giá thành sinh sản pin. Đó cũng là lý do mà hầu như vớ các hãng ôtô đã bỏ nghiên cứu công nghệ pin nhiên liệu hydro lỏng (fuel-cell).
ngày mai sẽ chỉ có mấy hãng sản xuất thi bang lai xe may a1 động cơ điện và pin cho tất tật các hãng xe trên toàn thế giới. Giá dầu thô tăng trở lại thì xu thế tàu điện sẽ diễn ra càng nhanh.
Ôtô điện đơn giản nên đề nghị về tu bổ và phụ tùng sẽ đơn giản hơn nhiều so với xe động cơ đốt trong. Dịch vụ tu bổ chính của các đại lý ôtô bây giờ là điện - máy - gầm. Với ôtô điện, công việc này giảm đến 80%. Một đại lý cung cấp dịch vụ 3S (Sales - Service - Spare Part) cho khách hàng tàu điện sẽ không cần một diện tích lớn cho xưởng dịch vụ, kho phụ tùng. Với thiết bị điện, linh kiện nào hỏng thì chỉ tháo ra và thay mới. Số lượng mã phụ tùng cũng rất thấp so với ôtô truyền thống. Dịch vụ mau chóng, tiện lợi và chất lượng luôn đảm bảo.
Việc xây dựng một đại lý phục vụ tàu điện sẽ không yêu cầu cơ sở vật chất, nhất là diện tích đất lớn như đại lý ôtô hiện tại, mà vẫn đáp ứng đủ 3S. GM bán cả hệ thống phân phối tại thời khắc này tất nhiên sẽ được giá cao hơn khi xe điện bắt đầu phổ biến. Lúc đấy, một đại lý với diện tích 400-500m2 đã là quá đủ, và hệ thống đại lý bán sỉ hiện nay trở thành lỗi thời.
Không chỉ phát triển tàu điện, một số hãng ôtô đang tiên phong trong việc vận dụng công nghệ thông tin, công nghệ điện tử vào ôtô. Công nghệ tự lái, chìa khóa điện tử, theo dõi tình trạng xe qua internet, tiêu khiển online, thông báo tình trạng liên lạc, trí não nhân tạo... được các hãng đầu tư phát triển. Có hãng cũng tiết lộ tham vọng tạo ra một hệ sinh thái cho mình.
ngày mai, hãng xe có thể không cần nhà máy sinh sản khi họ chuyển quờ quạng các dòng sản phẩm sang ôtô điện. Ôtô sẽ được sản xuất theo mô hình kinh dinh mà Apple đang làm các sản phẩm của họ. Các hãng đầu tư mạnh vào thiết kế. Việc sinh sản sản phẩm cụ thể sẽ được đảm đương bởi đối tác, và hãng xe lúc này sẽ chỉ “sinh sản” ra ý tưởng và thiết kế cho sản phẩm, cho hệ sinh thái của mình.
Chiến lược đi đến mai sau rõ ràng không cần thiết nhà máy lắp ráp và sinh sản linh kiện. Apple chẳng có nhà máy nào, vậy mà họ sắp trở thành công ty trước nhất đạt giá trị 1.000 tỷ USD. Sẽ thế nào nếu VinFast chuyển sinh sản tàu điện với bản quyền từ GM, hoặc tự mình tạo ra?
Một chiến lược đúng đắn khi vớ mọi người liên can (stake-holders) đều ưng với những gì họ nhận được từ công việc kinh doanh, trong ngắn hạn và dài hạn. Muốn lẫy thế cờ, "ông lớn" cần có tầm nhìn và ưng mạo hiểm.
độc giả Bùi Sinh
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét